Pepernoten en afvallen

Disclaimer: dit artikel is gebaseerd op openbare voedingsinformatie en mijn eigen ervaring. Het is geen persoonlijk voedingsadvies. En nee, de pepernoten die je kinderen in je schoen hebben gestopt hoef je niet te tellen. Die zijn cadeau.

Het begint elk jaar op hetzelfde moment. Ergens op kantoor staat een schaal kruidnoten, bij de kassa van de supermarkt liggen de zakken in de aanbieding en thuis hebben de kinderen het al weken over de Sint. Voor je het weet zit je elke dag een paar keer met je hand in een zak, zonder dat je er bewust voor hebt gekozen. Hoe zit dat eigenlijk met pepernoten en afvallen?

Dit artikel gaat niet over pepernoten verbieden. Sinterklaas is een van de leukste periodes van het jaar, zeker met kinderen in huis, en een handje kruidnoten past prima in een fit leven. Wat wel helpt, is weten waar het verschil zit tussen een gezellige sinterklaasperiode en vijf weken ongemerkt bijeten. Dat verschil is kleiner en makkelijker te sturen dan je denkt.

pepernoten en afvallen handje kruidnoten in schaaltje

Pepernoten en afvallen: het handje is het probleem niet

Laten we beginnen met het goede nieuws. Volgens het Voedingscentrum zit er in een handje van tien kruidnoten zo'n 75 kcal.[1] Dat is iets minder dan een appel. Daar word je niet dik van en daar hoef je ook niet over na te denken.

Het probleem is zelden dat ene handje. Het probleem is het patroon eromheen: de schaal die op je bureau staat, de zak die open op het aanrecht ligt en de avond op de bank waarin je "nog even" pakt. Kruidnoten zijn klein, ze vullen niet en je merkt niet hoeveel je er eet. Juist dat maakt ze verraderlijk, niet de kruidnoot zelf.

Wat de cijfers zeggen
Volgens het Voedingscentrum bevat een handje van tien kruidnoten ongeveer 75 kcal, tien chocoladekruidnoten ongeveer 102 kcal en vijf ouderwetse pepernoten ongeveer 53 kcal.[1] Een standaardzak kruidnoten van een grote supermarkt bevat 423 kcal en 31 gram suiker per 100 gram.[3]

De rekensom van vijf weken Sinterklaas

Ik reken graag, omdat getallen het verschil zichtbaar maken. Stel dat je van 1 november tot pakjesavond op 5 december elke dag kruidnoten eet. Dat zijn 35 dagen.

Eén handje per dag: 35 × 75 kcal = 2.625 kcal. Verdeeld over vijf weken is dat verwaarloosbaar, zeker als je gewoon blijft trainen.

Drie keer per dag even pakken: 35 × 225 kcal = 7.875 kcal. Dat komt neer op iets meer dan een kilo, als je uitgaat van de vuistregel dat een kilo lichaamsvet ongeveer 7.000 kcal vertegenwoordigt. Hoe die rekensom precies werkt, lees je in mijn artikel over hoeveel calorieën je per dag nodig hebt om af te vallen.

Een hele zak van 500 gram is trouwens ruim 2.100 kcal. Dat is bijna een derde kilo vet, in één avond op de bank bij een film.[3]

Het verschil tussen geen probleem en een kilo erbij zit dus niet in óf je kruidnoten eet. Het zit in hoe vaak je hand onbewust in de zak gaat. Dat is goed nieuws, want gedrag kun je sturen zonder jezelf iets te ontzeggen.

Veelgemaakte fout
"Het zijn maar een paar kruidnoten." Dat klopt per keer. Maar bij snoepgoed dat overal staat, tel je de keren niet. Het gaat niet mis bij het handje dat je bewust pakt, het gaat mis bij de zes keer dat je langs de schaal loopt.

Niet elk sinterklaassnoepgoed is gelijk

Er zitten flinke verschillen tussen soorten. Het Voedingscentrum vergeleek zes soorten kruidnoten en vond tussen de 22 en 61 gram suiker per 100 gram, waarbij chocoladekruidnoten bovenaan stonden.[2] De ouderwetse, harde pepernoot is de lichtste keuze: minder calorieën per stuk en minder verzadigd vet.[1]

Het Voedingscentrum maakt daarnaast een handig onderscheid. Een handje kruidnoten of een taaitaaitje kun je volgens hen best dagelijks nemen. Een chocoladeletter, marsepein, gevulde speculaas of een banketletter is eerder iets voor hooguit één keer per week.[1] Dat vind ik een werkbare verdeling: geen verboden lijst, wel een duidelijk verschil tussen dagelijks en feestelijk.

Pepernoten eten zonder schuldgevoel: zo pak ik het aan

Ik eet in deze periode gewoon kruidnoten. Het verschil met vroeger, toen ik nog 102 kilo woog, is dat ik ze niet meer laat rondslingeren. Een paar simpele afspraken met mezelf doen het werk, zodat ik er niet steeds over hoef na te denken.

Drie afspraken voor de sinterklaasperiode
1
De zak gaat dicht en de kast in. Wat je ziet, eet je. Een open zak op het aanrecht is een uitnodiging die je elke keer opnieuw moet afslaan. In de kast hoef je die keuze niet te maken.
2
Afscheppen in plaats van uit de zak eten. Een handje in een schaaltje, zak terug. Zo eet je bewust één portie en geniet je er ook meer van dan wanneer je ongemerkt doorpakt.
3
Feestelijk blijft feestelijk. De chocoladeletter is voor pakjesavond, niet voor elke dinsdagavond in november. Daardoor is het ook weer iets bijzonders.

Op het werk is de schaal lastiger, want die staat er niet voor jou. Wat bij mij werkt: ik pak er bewust één handje en loop dan weer door. Niet stiekem vijf keer per dag, maar één moment waarop ik ervan geniet.

En blijf vooral trainen. In november zakt bij veel vaders de motivatie in, onder meer door het donker. Daarover schreef ik eerder in waarom vaders in oktober afhaken. Wie zijn trainingsritme vasthoudt, hoeft zich over een handje kruidnoten al helemaal geen zorgen te maken.

Gratis schema
Houd je ritme vast deze winter

Drie trainingen per week, gemaakt voor vaders met een fulltime baan.

Bekijk het fitness schema

Je kinderen kijken mee

Sinterklaas is vooral een feest voor de kinderen, en dat moet het ook blijven. Strooigoed hoort erbij en het laatste wat ik wil, is mijn kinderen leren dat lekker eten iets slechts is.

Wat ze wel van je overnemen, is hoe je ermee omgaat. Of je gedachteloos uit de zak eet of er even voor gaat zitten met een schaaltje. Kinderen kijken minder naar wat je zegt dan naar wat je doet, iets waar ik eerder over schreef in kinderen doen je na. Samen een handje pakken na het zingen bij de schoorsteen is een mooi moment. Daar hoeft niemand zich schuldig over te voelen.

Eet gerust, maar bewust

Een handje kruidnoten bevat zo'n 75 kcal en past prima in een fit leven. Wat het verschil maakt, is hoe vaak je onbewust pakt: drie keer per dag over vijf weken is al ruim een kilo. Houd de zak dicht en uit het zicht, schep een portie af en bewaar de chocoladeletter voor pakjesavond. Dan geniet je van Sinterklaas en start je de decembermaand zonder achterstand.

Meer over eten naast een druk gezinsleven vind je in mijn overzicht voeding voor drukke vaders.

Persoonlijk schema
Liever een plan dat op jou is afgestemd?

Ik maak een trainings- en voedingsschema op basis van jouw agenda, gewicht en doel.

Schema op maat aanvragen

Gratis intake. Geen verplichtingen.