Mijn Ervaringen met Creatine en Pre-Workout als Vader

Ik gebruik al jaren creatine en heb zes pre-workouts getest. Mijn eerlijke ervaringen, inclusief cafeïne op een nuchtere maag in de ochtend.

Transparantie: sommige links in dit artikel zijn affiliatelinks. Als je via die links iets koopt, ontvang ik een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou. Ik link alleen naar producten die ik zelf gebruik.
Disclaimer: de informatie in dit artikel is gebaseerd op persoonlijke ervaring en algemeen beschikbaar onderzoek. Het is geen medisch of voedingsadvies. Raadpleeg een professional als je twijfelt over supplementgebruik.

Ik gebruik al een paar jaar zowel creatine als pre-workout. Niet omdat ik een bodybuilder ben of dat wil worden, maar omdat ik na wat uitproberen heb gemerkt dat beide op hun eigen manier iets toevoegen. Toch gebruik ik ze heel anders en op heel andere momenten. In dit artikel deel ik mijn eigen ervaringen, wat het onderzoek zegt en wat ik inmiddels weet over wanneer je welke kiest.

Meer over eten naast een druk gezinsleven vind je in mijn overzicht voeding voor drukke vaders.

Creatine en pre-workout producten van Upfront, Body & Fit, Myprotein en XXL Nutrition

Mijn ervaring met creatine

Ik ben begonnen met creatine nadat ik er lang tegenaan had gehikt. Het had iets van een bodybuilderssupplement in mijn hoofd, iets voor mensen die serieuzer bezig zijn met trainen dan ik. Dat beeld klopte niet. Creatine is een van de best onderzochte supplementen in de sportwetenschap, en het werkt voor de meeste mensen die regelmatig krachttrainen.[1]

Hoe het werkt: je lichaam slaat creatine op als creatinefosfaat in je spieren. Tijdens korte, explosieve inspanning, bij krachttraining of sprinten, gebruik je dit als directe energiebron. Meer creatine in je spieren betekent meer energie beschikbaar bij hoge intensiteit, wat zich vertaalt in een paar extra herhalingen en sneller herstel tussen sets. Over langere tijd levert dat in combinatie met krachttraining meer kracht en spiermassa op dan training alleen.[1][2]

Wat ik zelf merkte was niet spectaculair in het begin. Na twee weken merkte ik dat ik bij mijn laatste sets iets meer in de tank had. Niet dramatisch, maar consistent. Na een maand was het duidelijk dat ik meer volume aankon per training. De gewichtstoename van een kilo of anderhalf in de eerste weken, puur door waterretentie in de spiercellen, schrok me even maar is volkomen normaal en geen vet.

Ik gebruik 5 gram creatine monohydraat per dag, bij het ontbijt, ook op rustdagen. Geen laadfase nodig. De beste en goedkoopste vorm is creatine monohydraat. Duurdere varianten zoals creatine ethyl ester of buffered creatine hebben geen bewezen voordeel boven de goedkoopste basisvariant.

Wat creatine doet voor je hoofd

Dit is het deel dat me het meest verraste en dat de meeste supplementenartikelen volledig overslaan. Creatine is niet alleen een spierenergiebron. Je brein gebruikt ook creatinefosfaat als energiebron, onder meer bij zware mentale inspanning en slaaptekort. Als vader met een baan en jonge kinderen herken je dat waarschijnlijk.

In een bekende studie van Rae e.a. (2003) kregen 45 vegetariërs zes weken lang 5 gram creatine per dag. Hun werkgeheugen en denksnelheid gingen aantoonbaar vooruit ten opzichte van een placebo.[3] Vegetariërs hebben van nature minder creatine in hun lichaam, dus bij vleeseters is het effect waarschijnlijk kleiner. Het onderzoek naar creatine en het brein is veelbelovend, maar nog niet zo sterk als dat naar spieren.

Creatine en je hoofd: wat we weten
01 Mogelijk minder mentale vermoeidheid bij slaaptekort. Dat is in kleine studies gevonden, maar nog niet hard bewezen.
02 Beter werkgeheugen en snellere informatieverwerking, vooral aangetoond bij vegetariërs (Rae e.a., 2003).
03 Mogelijk neuroprotectief effect bij langdurig gebruik. Onderwerp van actief neurologisch onderzoek.
04 Bij gezonde volwassenen veilig gebleken, ook bij langdurig gebruik van 3 tot 5 gram per dag.[1]

Wat ik er persoonlijk van merk: ik ben scherper in de ochtend en heb minder snel een mentale dip halverwege de middag. Of dat volledig aan creatine ligt weet ik niet, maar in combinatie met wat het onderzoek laat zien geeft het mij genoeg reden om gewoon mee door te gaan.

Mijn ervaring met pre-workout

Pre-workout is een heel andere categorie. Waar creatine iets opbouwt over tijd, geeft pre-workout een acute duw in de rug. Het helpt me over de drempel op dagen dat ik na een lange werkdag de sportschool in moet en de motivatie op is.

Het actieve ingrediënt dat daadwerkelijk werkt is in de meeste gevallen cafeïne. Cafeïne blokkeert adenosinereceptoren in je hersenen, waardoor je minder vermoeid voelt en alerter bent. De overige ingrediënten in pre-workout, zoals beta-alanine, citrulline en allerlei andere toevoegingen, leveren voor de meeste mensen marginale voordelen als ze al iets doen. Pre-workout zonder cafeïne werkt voor mij dan ook nauwelijks. Het gevoel van alertheid en energie waar je pre-workout voor neemt, komt vrijwel volledig van de cafeïne.

Pre-workout met of zonder cafeïne?

Pre-workout is verkrijgbaar met en zonder cafeïne. Voor mensen die gevoelig zijn voor cafeïne, 's avonds trainen of al veel cafeïne binnenkrijgen via koffie, is een cafeïnevrije variant een logische keuze. De verwachting dat je dezelfde energieboost krijgt moet je dan wel bijstellen. Ingrediënten als citrulline kunnen de doorbloeding verbeteren en de pomp tijdens training verhogen, maar het acute gevoel van alertheid dat cafeïne geeft is er simpelweg niet.

Als je goed slaapt, weinig cafeïne uit andere bronnen haalt en vroeg op de dag traint, is een pre-workout met cafeïne voor de meeste mensen de effectievere keuze. Als je 's avonds traint of al veel koffie drinkt, is cafeïnevrij de verstandigere optie.

Pre-workout vroeg in de ochtend: wat ik geleerd heb

Ik train regelmatig vroeg in de ochtend, nuchter, voor het ontbijt. Een tijdje nam ik daarvoor ook pre-workout met cafeïne. Dat voelde goed tijdens de training, maar ik merkte dat ik daarna onrustiger was dan normaal en moeite had om na de training rustig te ontbijten.

Een mogelijke verklaring: cortisol is van nature hoog kort na het opstaan, en cafeïne verhoogt cortisol ook. Dat laatste is in onderzoek aangetoond, vooral bij mensen die weinig koffie drinken.[4] Of het timen van cafeïne rond het opstaan echt uitmaakt, is wetenschappelijk niet duidelijk. Dat het mij onrustig maakte, merkte ik wel.

Belangrijk voorbehoud
Bij mensen die al gewend zijn aan dagelijks cafeïnegebruik is het cortisoleffect minder uitgesproken door gewenning. Het effect is het sterkst bij mensen die weinig of geen cafeïne gewend zijn. Als je al dagelijks meerdere koppen koffie drinkt, is de kans kleiner dat je dit merkt.

Wat ik nu doe: als ik vroeg train, neem ik geen pre-workout met cafeïne meer op een nuchtere maag. Een kop koffie bij het ontbijt na de training werkt voor mij beter. Als ik toch een pre-workout wil voor een ochtendtraining, kies ik voor een cafeïnevrije variant.

Hoe ik beide gebruik

Creatine gebruik ik dagelijks, elke ochtend bij het ontbijt, ongeacht of ik die dag train. Het is een gewoonte geworden die weinig kost en veel oplevert, zowel fysiek als mentaal. Pre-workout gebruik ik selectief, niet elke training, maar op de momenten dat de motivatie laag is en de training toch moet gebeuren. En nooit later dan het midden van de middag vanwege de slaap.

Mijn aanpak in de praktijk
 
Elke ochtend: 5g creatine monohydraat bij het ontbijt, ook op rustdagen. Body & Fit creatine monohydraat
 
Na training: 1 scoop whey als ik niet direct een maaltijd eet. Body & Fit whey
 
Voor het slapen: 1 scoop caseïne. XXL Nutrition caseïne
 
Selectief: pre-workout met cafeïne alleen bij ochtend- of middagtrainingen, niet nuchter en niet later dan 14:00. Mijn voorkeur:
Cafeïnevrij: Upfront Pump 3.0
Met cafeïne: Body & Fit BF10 Pre Workout

Als je moet kiezen, begin dan met creatine. Het is goedkoop, goed onderzocht, veilig bij langdurig gebruik en doet iets goeds voor zowel lichaam als hoofd. Pre-workout is een nuttig hulpmiddel op de juiste momenten, maar het is geen basis. Het leent energie van morgen, terwijl creatine iets opbouwt.

Gratis schema
Supplementen werken pas met een goed schema
Creatine doet weinig zonder krachttraining. Begin met het gratis 3-daags schema voor drukke vaders, inclusief startersgids.

Bekijk het gratis schema

Gratis. Geen verplichtingen.