
September is een beter moment om te starten dan 1 januari
Goede voornemens op 1 januari houden het zelden lang vol. Waarom september je een betere start geeft om een sportgewoonte op te bouwen.
In dit artikel
Disclaimer: de informatie in dit artikel is gebaseerd op persoonlijke ervaring en wetenschappelijk onderzoek naar gedragsverandering. Het is geen vervanging voor professionele begeleiding als je structureel vastloopt met gedragsverandering.

Elk jaar hetzelfde ritueel: op 1 januari begint iedereen fris aan een nieuw voornemen, en drie weken later is de sportschool weer net zo leeg als in november. Ik heb dat patroon zelf ook een paar keer doorgemaakt voordat ik doorhad dat het probleem niet bij mijn motivatie lag, maar bij het moment waarop ik startte.
Voor vaders is dat patroon extra herkenbaar, want januari valt precies in de periode na de feestdagen, met een vol werkschema, weinig energie en kinderen die net weer naar school moeten wennen. September is, ondanks dat niemand het als hét startmoment ziet, in de praktijk een veel logischer punt om opnieuw te beginnen.
Waarom januari zo vaak mislukt
Een nieuwjaarsvoornemen start meestal vanuit een gevoel van "dit moet anders", vaak na een periode van feestdagen, te veel eten en te weinig beweging. Die motivatie is groot, maar broos: er is geen structuur om op terug te vallen, de dagen zijn kort en donker, en de eerste weken van het jaar zitten vol met werkdruk die net weer op gang komt. Zodra de motivatie een paar procent zakt, valt het voornemen om, want er is niets onder de streep dat het overeind houdt.
Wat onderzoek zegt over goede voornemens
Onderzoek: hoe snel voornemens sneuvelen
64%van de mensen gaf hun nieuwjaarsvoornemen binnen een maand al op, blijkt uit Brits onderzoek gepubliceerd in het International Journal of Environmental Research and Public Health.[1]
Interessant genoeg is niet elk onderzoek naar nieuwjaarsvoornemens even negatief. Een grootschalig experiment onder ruim 1.000 deelnemers, gepubliceerd in PLOS One, vond dat 55% van de mensen zichzelf na een jaar nog succesvol vond in het volhouden van hun voornemen. Voornemens die iets toevoegden (vaker gaan bewegen) hielden mensen beter vol dan voornemens die iets verboden (geen snoep meer).[2] De conclusie die je uit beide onderzoeken kunt trekken is niet dat voornemens per definitie mislukken, maar dat vage voornemens zonder structuur of ondersteuning het snelst sneuvelen, en dat is precies wat er in de decembermaand en de eerste weken van januari het vaakst gebeurt.
Wat september structureel anders maakt
September heeft een aantal dingen die januari mist. Het ritme van school en werk ligt er al: kinderen hebben net hun nieuwe schooljaar opgepakt en gezinnen vallen vanzelf terug in vaste patronen van opstaan, eten en bedtijden. Daarnaast zijn de dagen nog relatief lang en licht, wat het makkelijker maakt om 's ochtends of 's avonds te trainen. En er is geen feestdagenstress die je routine binnen twee weken weer omgooit, zoals in december en januari wel het geval is.
Wat gedragspsychologie hierover zegt
Toen psychologen mensen een paar dagen lang lieten bijhouden wat ze deden, bleek ruim 40 procent van hun dagelijkse gedrag uit gewoonte te bestaan: dingen die ze bijna elke dag op dezelfde plek en hetzelfde moment deden, zonder erover na te denken.[3] Gewoontes hangen dus sterk aan je dagritme. Dat verklaart waarom september een sterker startpunt is dan januari: de omgeving (schoolritme, werkritme, gezinsritme) werkt in september mee in plaats van tegen.
Met andere woorden: september geeft je een structureel gunstiger uitgangspunt om een nieuwe gewoonte vast te houden, niet omdat de motivatie groter is, maar omdat de omgeving je minder tegenwerkt.

De valkuil: te veel tegelijk willen
Veelgemaakte fout
Het punt van dit artikel is niet om in september een compleet nieuw leven op te tuigen. Grote, ambitieuze plannen sneuvelen om dezelfde reden als in januari: te veel tegelijk, te weinig houvast. Een goed uitgangspunt maakt het makkelijker om te slagen, maar garandeert niets als je alsnog vijf nieuwe gewoontes tegelijk wilt invoeren.
Hoe je dit concreet gebruikt
Drie stappen om september te gebruiken
01Koppel je training aan een vast moment dat toch al in je week staat. Bijvoorbeeld direct na het wegbrengen van de kinderen, of voordat je aan het avondeten begint. Geen nieuw moment verzinnen, maar een bestaand moment gebruiken.
02Start met een frequentie die je vier weken achter elkaar volhoudt, ook in een drukke week. Twee keer per week trainen dat je daadwerkelijk volhoudt, is meer waard dan vijf keer per week dat je na tien dagen weer laat versloffen.
03Gebruik de eerste schoolweken als testperiode. Als het lukt om je nieuwe gewoonte in deze drukke overgangsperiode vast te houden, houd je het waarschijnlijk ook vast als het najaar verder vordert.
Gratis schema
Start met het gratis trainingsschema voor drukke vaders
3x45 minuten per week. Precies genoeg structuur om september goed te gebruiken.
Samengevat
September biedt geen magisch momentum, maar wel een omgeving die minder tegenwerkt dan januari. Dat is precies waarom het een beter startpunt is: niet omdat je meer wilt, maar omdat de structuur eromheen je helpt in plaats van tegenwerkt.
Wil je weten hoe je zonder crashdieet of personal trainer begint, lees dan zo begin je als vader met afvallen. En als je twijfelt of jouw kinderen je nieuwe gewoonte wel zullen opmerken, lees dan kinderen doen je na. Meer mindset-artikelen vind je in de categorie mindset.
Meer over motivatie en volhouden vind je bij mindset voor vaders.
Persoonlijk schema
Wil je september gebruiken met een plan dat echt bij jou past?
Ik maak een persoonlijk trainings- en voedingsschema op basis van jouw gewicht, agenda en doel.
Gratis intake. Geen verplichtingen.
Bronnen:
- Dickson e.a.: Self-regulatory goal motivational processes in sustained New Year resolution pursuit and mental wellbeing. International Journal of Environmental Research and Public Health (2021)
- Oscarsson e.a.: A large-scale experiment on New Year's resolutions: approach-oriented goals are more successful than avoidance-oriented goals. PLOS One (2020)
- Wood, Quinn & Kashy: Habits in everyday life: thought, emotion, and action. Journal of Personality and Social Psychology (2002)





