September is een beter moment om te starten dan 1 januari

Elk jaar hetzelfde ritueel: op 1 januari begint iedereen fris aan een nieuw voornemen, en drie weken later is de sportschool weer net zo leeg als in november. Ik heb dat patroon zelf ook een paar keer doorgemaakt voordat ik doorhad dat het probleem niet bij mijn motivatie lag, maar bij het moment waarop ik startte.

Voor vaders is dat patroon extra herkenbaar, want januari valt precies in de periode na de feestdagen, met een vol werkschema, weinig energie en kinderen die net weer naar school moeten wennen. September is, ondanks dat niemand het als hét startmoment ziet, in de praktijk een veel logischer punt om opnieuw te beginnen.

Waarom januari zo vaak mislukt

Een nieuwjaarsvoornemen start meestal vanuit een gevoel van “dit moet anders”, vaak na een periode van feestdagen, te veel eten en te weinig beweging. Die motivatie is groot, maar broos: er is geen structuur om op terug te vallen, de dagen zijn kort en donker, en de eerste weken van het jaar zitten vol met werkdruk die net weer op gang komt. Zodra de motivatie een paar procent zakt, valt het voornemen om, want er is niets onder de streep dat het overeind houdt.

Wat onderzoek zegt over goede voornemens

Interessant genoeg is niet elk onderzoek naar nieuwjaarsvoornemens even negatief. Een grootschalig experiment onder ruim 1.000 deelnemers, gepubliceerd in PLOS One, vond dat 55% van de mensen zichzelf na een jaar nog succesvol vond in het volhouden van hun voornemen, vooral wanneer het voornemen concreet was opgesteld en er enige vorm van ondersteuning bij zat.^[2] De conclusie die je uit beide onderzoeken kunt trekken is niet dat voornemens per definitie mislukken, maar dat vage voornemens zonder structuur of ondersteuning het snelst sneuvelen, en dat is precies wat er in de decembermaand en de eerste weken van januari het vaakst gebeurt.

Wat september structureel anders maakt

September heeft een aantal dingen die januari mist. Het ritme van school en werk ligt er al: kinderen hebben net hun nieuwe schooljaar opgepakt en gezinnen vallen vanzelf terug in vaste patronen van opstaan, eten en bedtijden. Je hebt bovendien nog een fysieke buffer van de zomer: als je in de vakantie iets actiever bent geweest of gewoon meer buiten was, begin je niet vanaf nul. En er is geen feestdagenstress die je routine binnen twee weken weer omgooit, zoals in december en januari wel het geval is.

Met andere woorden: september geeft je een structureel gunstiger uitgangspunt om een nieuwe gewoonte vast te houden, niet omdat de motivatie groter is, maar omdat de omgeving je minder tegenwerkt.

De valkuil: te veel tegelijk willen

Hoe je dit concreet gebruikt

Samengevat

September biedt geen magisch momentum, maar wel een omgeving die minder tegenwerkt dan januari. Dat is precies waarom het een beter startpunt is: niet omdat je meer wilt, maar omdat de structuur eromheen je helpt in plaats van tegenwerkt.

Wil je weten hoe je zonder crashdieet of personal trainer begint, lees dan zo begin je als vader met afvallen. En als je twijfelt of jouw kinderen je nieuwe gewoonte wel zullen opmerken, lees dan kinderen doen je na. Meer mindset-artikelen vind je in de categorie mindset.