Zo begin je als vader met afvallen (zonder crashdieet of personal trainer)

Te zwaar en geen idee waar je moet beginnen? Het stappenplan voor vaders met weinig tijd, zonder crashdieet en zonder personal trainer.

Disclaimer: de informatie in dit artikel is gebaseerd op persoonlijke ervaring en algemeen beschikbaar onderzoek. Het is geen medisch of voedingsadvies. Raadpleeg een professional als je twijfelt over je situatie.

Sander van 102 kg naar 87 kg, voor en na

Op Bali stond ik met een biertje op het strand. Ik hield mijn buik in, alsof dat nog iets uitmaakte. Ik woog 102 kilo, at veel patat, bewoog nauwelijks en gebruikte de drukte van anderen als reden om zelf niets te veranderen. Ik was 28.

Als je dit leest, herken je dat gevoel waarschijnlijk. Je bent te zwaar, je weet het zelf ook, maar je weet niet waar je moet beginnen. Niet omdat je lui bent, maar omdat bijna alle fitnessinformatie gemaakt is door mensen voor wie fitness hun beroep is. Niet voor vaders met een volle agenda, een gezin en een baan.

Dit artikel geeft je een eerlijk startpunt als je wilt afvallen als vader. Geen 12-weekse transformatiechallenge, geen supplementenlijst van 200 euro. Alleen wat werkt als je weinig tijd hebt en het lang wilt volhouden.

Waarom het tot nu toe niet lukt

Je bent al vaker begonnen. Twee weken goed bezig, dan stopt het. Dat is geen karakterfout. Het is een planningsprobleem.

De meeste schema's gaan ervan uit dat je 's ochtends tijd hebt voor een uur cardio, dat je maaltijden van tevoren klaarmaakt en dat je op zondag vrij bent voor een hersteltraining. Dat is de werkelijkheid van een personal trainer, niet van een vader van 35 met twee kinderen, een fulltime baan en, o ja, ook nog een hypotheek.

Wat onderzoek zegt
Een overzichtsstudie van Nederlandse onderzoekers vond dat vaders minder tijd besteden aan intensief bewegen dan mannen zonder kinderen. Het verschil is het grootst bij vaders met kinderen jonger dan zes jaar.[1] Je bent dus niet de enige: dit is precies de fase waarin het voor de meeste mannen misgaat.

Het probleem is dus niet jouw motivatie. Het probleem is dat je een systeem probeert te volgen dat niet voor jou gebouwd is. Dat gaan we hier anders aanpakken.

Stap 1: voeding gaat voor training

Bij afvallen valt in je voeding de meeste winst te halen. Training versnelt het proces, maar lost een slechte voedingsbasis niet op.

Een half uur hardlopen verbrandt ruwweg 300 tot 450 kcal, afhankelijk van je gewicht en tempo. Een boterham met pindakaas en een glas vruchtensap levert al snel 300 kcal. Dat is de reden waarom mannen die drie keer per week sporten maar weinig aan hun eten veranderen, na zes weken nauwelijks resultaat zien.

Veelgemaakte fout
Veel vaders beginnen met sporten en laten de voeding voor wat het is. Dat werkt tegen je: het gevoel dat je traint geeft je onbewust het idee dat je iets doet, waardoor de rem op eten losser wordt. Resultaat: net zoveel of meer eten dan voor je begon.

Begin met voeding. Niet met een crashdieet en niet met het schrappen van alles wat lekker is, maar met een bewuste basis. Drie principes die direct werken:

Drie voedingsprincipes voor vaders
01Eet genoeg eiwit. Richt je op 1,6 tot 2 gram per kilo lichaamsgewicht per dag. Bij 90 kilo is dat 144 tot 180 gram. Wie traint en tegelijk minder eet, helpt zijn spiermassa te behouden met voldoende eiwit.[2]
02Schrap de dranken met calorieën. Frisdrank, sap, alcohol: stille caloriebronnen waar je niet vol van raakt. Vervang ze door water, light frisdrank of koffie zonder suiker.
03Vul je bord met volume, niet met calorieën. Groenten, peulvruchten en mager vlees (kip, vis, mager gehakt of biefstuk) geven volume zonder dat je de calorie-inname opblaast.

Stap 2: weet wat je eet (zonder obsessief bij te houden)

Je hoeft geen grammen af te wegen of elke dag een app bij te houden. Maar een week lang eerlijk noteren wat je eet, geeft je een beeld dat de meeste mannen verrast. Niet omdat ze zoveel eten, maar omdat ze niet doorhadden waar de calorieën vandaan kwamen.

Reken je dagbehoefte uit
Een ruwe vuistregel: vermenigvuldig je lichaamsgewicht in kilo met 30. Dat is ongeveer je onderhoudsbehoefte bij lichte activiteit. Eet je daar 300 tot 500 kcal per dag onder, dan val je ongeveer 0,3 tot 0,5 kilo per week af. Bij 90 kilo is je onderhoudsbehoefte dan circa 2.700 kcal en je streefgetal 2.200 tot 2.400 kcal. Wil je het preciezer, gebruik dan de rekenhulp van het Voedingscentrum.[3]

Het doel is niet perfectie. Het doel is bewustwording. Als je weet dat een avond op de bank met chips je 600 kcal kost, maak je een andere afweging dan wanneer je het niet weet. Gebruik een notitieboekje of gewoon je telefoon. Een week bijhouden is genoeg voor een basisinzicht.

Stap 3: begin met bewegen, maar doe het slim

Als de voeding op orde is, voeg je training toe. Niet andersom.

Begin klein. Wandel 15 minuten na je lunch en 15 minuten na het avondeten, gewoon met de kinderen mee. Dat is al 30 minuten beweging per dag zonder dat het voelt als sporten. Lukt dat twee weken, dan voeg je een trainingsmoment toe.

Ben je eenmaal op gang, dan zijn dit de principes die vaders het langst volhouden:

Drie trainingsprincipes voor vaders
01Kies een schema dat past bij je agenda. Thuis of in de sportschool, 3 of 4 dagen per week. Het beste schema is het schema dat je daadwerkelijk doet.
02Train met gewichten, niet alleen cardio. In een overzichtsstudie verhoogde krachttraining de verbranding in rust met gemiddeld zo'n 100 kcal per dag. Bij duurtraining werd geen duidelijk effect gevonden.[4] Geen wondermiddel, maar elke dag een beetje extra telt op.
03Gebruik progressieve overload. Verhoog elke week iets: meer gewicht, meer herhalingen of minder rust. Zonder progressie stopt je lichaam met aanpassen.
Gratis schema
Start met het gratis trainingsschema voor drukke vaders
Drie keer 45 minuten per week in de sportschool. Speciaal gemaakt voor vaders met weinig tijd.
Bekijk het gratis schema

Stap 4: volhouden is een systeem, geen wilskracht

Na een lange werkdag vol beslissingen en een avond met kinderen die niet willen slapen, is er weinig over om nog goede keuzes te maken. Herkenbaar? Dat is het moment waarop je slechter eet en de training overslaat.

De oplossing is niet meer discipline. De oplossing is minder beslissingen.

Drie manieren om minder te hoeven beslissen
01Plan je trainingen als afspraken in je agenda. Niet als voornemen, maar als blok. Dinsdag 07:00, donderdag 07:00, zaterdag 09:00. Zo simpel.
02Maak de gezonde keuze de makkelijke keuze. Zet gezonde snacks vooraan in de koelkast. Leg je sporttas de avond van tevoren klaar. Haal suikerhoudende frisdrank het huis uit.
03Accepteer dat perfectie niet het doel is. Eén slechte dag gooit het systeem niet overhoop. Stoppen is de enige echte mislukking.
De valkuil van alles of niets
Eén pizza op vrijdagavond is geen reden om het hele weekend los te laten. Eén slechte maaltijd doet weinig. Drie dagen losgeslagen eten wel. Eén pizza, dan gewoon verder.

De volgorde samengevat

Dit is de volgorde die werkt voor drukke vaders. Niet de volgorde die fitnessgoeroes prediken, maar de volgorde die ik zelf heb gebruikt om van 102 naar 87 kilo te gaan en het al acht jaar vol te houden.

De volgorde die werkt
01Voeding aanpassen. Meer eiwit, minder dranken met calorieën, bewust worden van wat je eet. Dit levert de meeste winst op in de eerste weken.
02Training toevoegen. Drie keer 45 minuten per week, krachttraining met progressieve overload. Consistent is meer waard dan intensief.
03Het systeem automatiseren. Trainingen in de agenda, gezonde keuzes makkelijk maken, stoppen met rekenen op wilskracht.
→Bij mij kwam na een paar weken de energie terug, en daarna zag ik het ook in de spiegel. Houd je het vol, dan zien je kinderen het ook.

Alles over afvallen als vader

Dit artikel is het startpunt. Wil je dieper in een onderwerp duiken, dan vind je hier alles wat ik erover heb geschreven.

Systeem opgezet maar toch afhaken?
Voeding en training zijn twee van de drie pijlers. De derde is mindset. Motivatie komt en gaat, maar vaste gewoonten blijven. Lees hoe ik al acht jaar consistent train, de laatste jaren naast een fulltime baan en twee jonge kinderen.
5 principes voor motivatie als vader
Persoonlijk schema
Wil je een compleet plan dat past bij jouw leven als vader?
Ik maak een persoonlijk trainings- en voedingsschema op basis van jouw gewicht, agenda en doel. Geen standaardschema dat voor iedereen hetzelfde is, maar een aanpak die past bij jouw situatie als vader.
Schema op maat aanvragen
Gratis intake. Geen verplichtingen.